Αρχική » Ιστορία

Category Archives: Ιστορία

Advertisements

Η επιληψια στην ιστορια

Γράφει η κα Γκιάκα Κατερίνα

Ο όρος «επιληψία» εμφανίστηκε στη γαλλική γλώσσα το 1503. Προέρχεται από τη λατινική λέξη epilepsia, η ρίζα της οποίας βρίσκεται στο ελληνικό ρήμα επιλαμβάνειν (καταλαμβάνω, προσβάλλω αιφνίδια).

Μία αρχαία και λεπτομερής περιγραφή της επιληψίας βρίσκεται σε πλακίδιο από τη Βαβυλώνα, που φυλάσσεται στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου. Πρόκειται για ένα κεφάλαιο εγχειριδίου ιατρικής που περιλαμβάνει 40 πλακίδια που χρονολογούνται στο 2000 π.Χ. Στο πλακίδιο καταγράφονται με ακρίβεια πολλοί διαφορετικοί τύποι επιληπτικών κρίσεων τους οποίους αναγνωρίζουμε σήμερα. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην υπερφυσική προέλευση της επιληψίας, με κάθε τύπο της να σχετίζεται με κάποιο πνεύμα ή θεότητα, συνήθως κακή.Για το λόγο αυτό η θεραπεία ήταν κυρίως θρησκευτικό – πνευματικό θέμα.

Η προσέγγιση αυτή αποτελεί τον προάγγελο της ελληνικής άποψης περί «καταραμένης ασθένειας». Η επιληψία (ή αλλιώς δαιμονισμός ή σεληνιασμός) από αρχαιοτάτων χρόνων προκαλούσε την καχυποψία, το φόβο και τη δεισιδαιμονία των ανθρώπων που είχαν σχηματίσει την ιδέα ότι αποτελούσε κατάρα, δαιμονισμό και   παρενέργεια διαφόρων πνευματικών δυνάμεων. Οι υπερφυσικές θεωρίες παρέμειναν κυρίαρχες για την αιτιολόγηση της παράξενης συμπεριφοράς και των νοητικών ασθενειών για πολλούς αιώνες.

Ο ορισμός της επιληψίας ως κλινική οντότητα, αποδίδεται (γύρω στο 400 π.Χ.) από τον Ιπποκράτη. Στο έργο του «Περί ιερής νόσου» αναφέρει ότι η ιερά νόσος, ένδειξη της οργής των θεών,είναι μία διαταραχή, αίτιος της οποίας είναι ο εγκέφαλος.  Για να εδραιωθεί στους ιατρικούς κύκλους  ότι η επιληψία αποτελούσε μία διαταραχή του εγκεφάλου χρειάστηκαν πολλοί αιώνες, ώσπου να φτάσουμε στο 18ο και 19ο αιώνα.

Το 19ο αιώνα, το έργο του John Hughlings Jackson κυριαρχεί στη βιβλιογραφία της επιληπτολογίας. Ο λονδρέζος νευρολόγος διατύπωσε με διορατικότητα τα δυναμικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά της επιληπτικής εκφόρτισης «…αιφνίδια, προσωρινή και υπέρμετρη εκφόρτιση ασταθών κυττάρων ενός τμήματος της φαιάς ουσίας του εγκεφάλου…». Επίσης, πρότεινε πως ο χαρακτήρας της επιληπτικής κρίσης είχε άμεση σχέση με το σημείο και τη λειτουργία της περιοχής όπου λάμβανουν χώρα οι εκφορτίσεις.

Στη διάρκεια του 20ου αιώνα, χάρη στην εξέλιξη της ιατρικής τεχνολογίας πραγματοποιήθηκαν σημαντικές πρόοδοι στη γνώση και την αντιμετώπιση της επιληψίας. Ορόσημο στη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου αποτελεί η ανακάλυψη της αντιεπιληπτικής δράσης της φαινοβαρβιτάλης (Hauptmann, 1912) και της φαινυτοΐνης (Merritt & Putnam, 1938). Μεγάλη πρόοδος εντοπίζεται και στον τομέα της διαγνωστικής με την εισαγωγή το 1920, από τον Hans Berger, του ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος. Η τεχνική αυτή επέτρεψε μία καινούρια προσέγγιση στην κατανόηση της επιληψίας, διαχωρίζοντας τις κρίσεις ανάλογα με τα κλινικά και νευροφυσιολογικά χαρακτηριστικά τους.

Τις τελευταίες δεκαετίες, νέα αντιεπιληπτικά φάρμακα τελειοποιούνται και κυκλοφορούν στο εμπόριο, ενώ η βασική έρευνα, που αφορά κυρίως στους νευροχημικούς μηχανισμούς και στη μοριακή γενετική της επιληψίας, γνωρίζει σημαντική πρόοδο. Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία έχει δοθεί στην ποιότητα ζωής των επιληπτικών ατόμων, δηλαδή σε κοινωνικές και ψυχολογικές πτυχές, όπως επίσης και στην ενημέρωση του ευρύτερου κοινού για θέματα σχετικά με την επιληψία, ούτως ώστε να δημιουργηθεί ένα υποστηρικτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο τα άτομα με επιληψία θα έχουν μία καλύτερη ζωή.

Advertisements

Ο Σοπεν επασχε απο επιληψια;

Η κατάσταση της υγείας του Σοπέν σε όλη τη διάρκεια της ζωής του δεν ήταν καλή. Το ίδιο συνέβαινε και σε αρκετά μέλη της οικογένειάς του.  Έπασχε από βήχα, πνευμονικές λοιμώξεις και προς το τέλος της σύντομης σχετικά ζωής του, αφού πέθανε το 1849 σε ηλικία 39 ετών, από πονοκεφάλους.

Ο θάνατός του θα μπορούσε να αποδοθεί όχι στη φυματίωση, όπως γενικά πιστεύεται, αλλά σε κυστική ίνωση, μια γενετική ασθένεια που πλήττει τους πνεύμονες, σύμφωνα με Πολωνούς επιστήμονες. Αυτή η πιθανότητα δεν έχει ωστόσο επιβεβαιωθεί, έπειτα από την άρνηση της πολωνικής κυβέρνησης για την πραγματοποίηση τεστ DNA στην καρδιά του συνθέτη, η οποία διατηρείται στη Βαρσοβία.

Ο συνθέτης υπέφερε επίσης από παραισθήσεις. Έτσι λοιπόν οι δύο Ισπανοί γιατροί, οι Μανουέλ Βάθκεθ Καρούντσο και Φρανθίσκο Μπράνιας Φερνάντεθ, των υπηρεσιών ακτινολογίας και νευρολογίας του νοσοκομείου του Λούγο, θέλησαν να εντοπίσουν από πού προέρχονταν οι παραισθήσεις του συνθέτη. Για το λόγο αυτό, εξέτασαν εξονυχιστικά όλες τις μαρτυρίες που περιλαμβάνονται σε βιβλία ανθρώπων του περιβάλλοντος του Σοπέν, ανάμεσά τους και της Γεωργίας Σάνδη, συντρόφου του επί μακρόν. Τα αποτελέσματα των ερευνών τους δημοσιεύονται στην επιθεώρηση Medical Humanities, που ανήκει στον όμιλο British Medical Journal.

Μία βιογραφία του συνθέτη και μουσικού (του Μπέρναρντ Γκαβότι, 1985) περιγράφει ένα περιστατικό που συνέβη κατά τη διάρκεια ιδιωτικής συναυλίας στο Μάντσεστερ, τον Αύγουστο 1948. Την ώρα που ερμήνευε τη σονάτα του σε σι ελάσσονα, εγκατέλειψε αιφνιδιαστικά το πιάνο, αμέσως μετά το σκέρτσο. «Βλέπω να βγαίνουν από τα πιάνο αυτά τα καταραμένα πλάσματα που έχουν ξαναεμφανισθεί μια μακάβρια νύκτα σε ένα μοναστήρι στη Μαγιόρκα», αφηγείται σε επιστολή του προς τη Γεωργία Σάνδη.

Στη Μαγιόρκα, κατά τη διάρκεια ταξιδιού δέκα χρόνια πριν, η Γεωργία Σάνδη διηγείται ότι ο περίβολος του μοναστηριού «ήταν γι΄ αυτόν γεμάτος τρομακτικά πλάσματα και φαντάσματα». Μια άλλη φορά στη Μαγιόρκα, ο Σοπέν, κατά τη διάρκεια ισχυρής βροχής, δεν μπορούσε πια να κάνει τη διάκριση ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, και έβλεπε ότι «πνίγεται σε μία λίμνη», «πεπεισμένος ότι είχε πεθάνει», σύμφωνα με τη Γεωργία Σάνδη.

Άλλες παραισθήσεις, σε άλλες περιστάσεις, τον έκαναν να νομίζει ότι φαντάσματα τον καλούσαν ή τον σφιχταγκάλιαζαν, ότι ο θάνατος τού χτυπούσε την πόρτα, κ.α.

Οι ερευνητές εντόπισαν ορισμένες σταθερές: ο Σοπέν θυμόταν με ακρίβεια τις παραισθήσεις του, οι οποίες έρχονταν συχνά το βράδυ και συνέπιπταν μερικές φορές με οξείες λοιμώξεις και πυρετό. Οι παραισθήσεις ήταν σύνθετες και η εικόνα του θανάτου ήταν συχνά παρούσα.

Οι ερευνητές καταλήγουν ότι ο Σοπέν έπασχε πιθανότατα από επιληψία εστιασμένη στο ινιακό λοβό. Αυτό το είδος της επιληψίας προκαλεί σύνθετες οπτικές παραισθήσεις, συνήθως σύντομες, αποσπασματικές και πάντα με την ίδια σειρά, συνοδευμένες μερικές φορές από εξάντληση και κρίσεις άγχους, ακριβώς όπως είναι οι παραισθήσεις από τις οποίες ο ίδιος έλεγε ότι υπέφερε.

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=244524

Το 1900 π.Χ. η πρωτη νευροχειρουργικη επεμβαση στην Ελλαδα

neolithic skullΟ κ. Μανώλης Ι. Παπαγρηγοράκης, ορθοδοντικός και επίκουρος καθηγητής στο πανεπιστήμιο Αθηνών, ειδικός σε θέματα παλαιοπαθολογίας, μελέτησε ένα ανδρικό κρανίο που βρέθηκε στην Κίρρα Φωκίδας. Όταν του έδειξε λοιπόν η αρχαιολόγος κ. Δέσποινα Σκορδά το κρανίο αυτό παρατήρησε μια οπή στο δεξί κροταφικό οστό. Από το μυαλό του πέρασε το ενδεχόμενο η οπή αυτή να προήλθε από χειρουργική επέμβαση με τρυπανισμό καθώς αν επρόκειτο για θανάσιμο τραύμα από βέλος, τότε το κρανίο θα έφερε κατάγματα, όπως λέει ο ίδιος στα ΝΕΑ. Οι κρανιοεγκεφαλικές επεμβάσεις με τρυπανισμό, γίνονταν όπως έχει αποδείξει η επιστημονική έρευνα πολύ παλιότερα σε άλλες περιοχές της Γης, όπως στη Γαλλία, την Ινδία, και τους πολιτισμούς της Κεντρικής Αμερικής. Η πρώτη όμως επιστημονική περιγραφή του τρυπανισμού ανήκει στον Ιπποκράτη ο οποίος τη συστήνει ως θεραπεία για τραύματα του κεφαλιού και ιδίως κρανιακά κατάγματα. Στους Δελφούς, κατά τη Μέση Εποχή του Χαλκού, οι αναθυμιάσεις από αέρια που αναδύονταν μέσα από το έδαφος, προϊδέαζαν την περιοχή ως ιδανικό τόπο για να γίνει μία τέτοια επέμβαση.
Οι ειδικοί πιστεύουν πως η επέμβαση πρέπει να έγινε κοντά σε κάποιο γεωλογικό σχηματισμό από όπου αναδυόταν αναθυμιάσεις και έτσι ο ασθενής βρισκόταν σε κατάσταση μέθης. Η ασθένεια από την οποία έπασχε ο άνδρας ήταν μάλλον κάποια μορφή επιληψίας. Η επέμβαση φαινόταν η πιο σωστή λύση για τους θεραπευτές εκείνης της εποχής, μιας και θα ανοιγόταν μια οπή ώστε να φύγουν τα κακά πνεύματα από το κεφάλι του ασθενή.
Μετά από εξέταση του κρανίου σε αξονικό τομογράφο, οι μελετητές είδαν πως η οπή είχε σχήμα ωοειδές με διαστάσεις 8 επί 7,5 χιλιοστά και τα άκρα της ήταν κυρτωμένα πράγμα που σημαίνει ότι είχε ξεκινήσει η διαδικασία επούλωσης. Η επέμβαση πρέπει να πραγματοποιήθηκε τρίβοντας κατά πάσα πιθανότητα ένα λίθινο εργαλείο πάνω στο κρανίο.
Η επέμβαση πρέπει να ήταν πολύωρη και αρκετά επώδυνη για τον ασθενή.
Ο ασθενής φαίνεται να έζησε κάποιους μήνες ή χρόνο μετά την επέμβαση και τελικά πέθανε σε ηλικία 30-35 ετών αναφέρουν οι ειδικοί στη έρευνά τους η οποία δημοσιεύτηκε στο «World Neurosurgery».

Πηγή : ΤΑ ΝΕΑgr